Tác hại của tia cực tím với cơ thể

Tia cực tím là gì?

Tia cực tím hay còn gọi là tia tử ngoại là tia do mặt trời phát ra có tia có bước sóng ngắn hơn so với ánh sáng nhìn thấy được và dài hơn so với tia X, bước sóng của tia UV từ 10nm đến 380nm. Liên quan đến sức khỏe của con người và dựa vào bước sóng tia UV được chia làm 3 loại:

  • UVA: Bước sóng từ 380 đến 315 nm
  • UVB: Bước sóng từ 315 đến 280 nm: Tia UVB kích thích quá trình chuyển hóa Melanin (sắc tố da) làm cho da đen và sạm đi.
  • UVC: Bước sóng <280nm: sóng ngắn có tính tiệt trùng.

Ngoài tia cực tím do mặt trời phát ra còn có các tia cực tím nhân tạo như tia cực tím từ máy hàn phát ra, từ các thiết bị như máy tính, điện thoại, tivi.

Hướng dẫn cách sử dụng đèn chiếu tia cực tím - đèn UV - Led Philips

Ảnh hưởng của tia cực tím đến sức khỏe

Tia cực tím (hay tia tử ngoại, tia UV, bức xạ UV) với liều lượng vừa phải khi chiếu vào da giúp tăng cường chuyển hóa tổng hợp vitamin D, cần thiết cho quá trình hấp thu canxi, là bộ đôi dưỡng chất tốt cho xương, rất quan trọng cho sự phát triển chiều cao ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, ánh nắng sớm còn có tác dụng kích thích quá trình hoạt động của cơ thể.

Tuy có rất nhiều lợi ích cho cơ thể, nhưng tia cực tím cũng có những tác hại nhất định, đặc biệt là trên da và mắt. Tia tử ngoại gây ảnh hưởng xấu đến mắt khi không đeo kính bảo hộ chống lại ánh nắng mặt trời. Các tế bào mắt có thể bị phá hủy do tác động của tia UV, nhất là khi luồng tia phản chiếu dội lên từ mặt tường xi măng, cát hay nước.

Sau khi bị tia cực tím chiếu vào trong khoảng thời gian nhất định, từ 6 – 15 giờ sau, bệnh nhân sẽ một số rối loạn thị giác như giảm thị lực tạm thời, nhìn thấy có quầng bao quanh các nguồn sáng, cảm thấy như có dị vật trên mắt, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng, nhất là ánh nắng mặt trời. Thông thường, nếu bệnh nhân tiến triển tốt và không có dấu hiệu bất thường khác, những triệu chứng liên quan đến thị giác sẽ tự khỏi sau khoảng 8 giờ.

Trường hợp nếu cơ thể tiếp xúc với tia cực tím nhiều lần trong thời gian dài, nguy cơ dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn về mắt, như suy hoại võng mạc, bệnh cườm mắt, thậm chí mù lòa.

Ngoài ra, tia UV còn gây ra nhiều tác hại khác đối với sức khỏe con người, chẳng hạn như lão hóa da, ung thư da, sinh ra khối u ác tính, ung thư mô tế bào, đẩy nhanh tiến trình lão hóa và ức chế miễn dịch.

Tia UV có mấy loại? Loại nào ảnh hưởng xấu tới da? | Vinmec

Tia UVA và tia UVB

Tiếp xúc với tia cực tím là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư da. Có hai loại tia UV:

  • Tia cực tím A (tia UVA): Chiếm 95% ánh nắng mặt trời, có khả năng xuyên qua thủy tinh, cửa kính xe, cửa sổ. Tia UVA gây lão hóa sớm và nhăn da, đóng một vai trò là tác nhân gây ung thư tế bào đáy, ung thư biểu mô tế bào vảy và các khối u ác tính.
  • Tia cực tím B (tia UVB): Không thể xuyên qua cửa sổ xe hơi hoặc các loại kính khác. Tia UVB gây cháy nắng, giảm khả năng sản xuất collagen và elastin, là tác nhân chủ yếu gây ung thư da và khối u ác tính.

Tia UV có thể gây ung thư da và các bệnh lý khác - Câu chuyện về tình yêu - cuộc sống gia đình, thời trang và làm đẹp

Tia UVA là gì?

Tia UVA, còn được gọi là tia sáng có bước sóng dài, chiếm khoảng 95% lượng tia UV chiếu vào da. Mặc dù cả UVA và UVB đều có hại cho da, nhưng tia UVA là mối đe dọa nhiều hơn vì phần lớn trong số chúng chạm tới mặt đất. Loại tia này xuất hiện suốt cả ngày, quanh năm, không kể khi trời mây hay trời nắng. Nếu bạn thấy ánh sáng ban ngày vào bất cứ lúc nào, tia UVA có mặt lúc đó.

Ánh sáng UVA có bước sóng từ 320 nm đến 400nm. Có hai loại tia UVA: UVA1 và UVA2. Ánh sáng UVA1 nằm trong phạm vi 340 FPV400nm. Ánh sáng UVA2 nằm trong phạm vi 320 Pha340nm.

Những khác biệt về bước sóng này rất quan trọng vì mỗi sản phẩm chống nắng thường có một số hoạt chất khác nhau, bảo vệ da trước các phổ bước sóng khác nhau. Nhưng một số hoạt hóa (như oxit kẽm và tùy thuộc vào cách thức mà công thức của nó, titan dioxide) bảo vệ trên toàn bộ phổ UVA. Bất kể sự kết hợp nào của các thành phần hoạt chất, nếu kem chống nắng được dán nhãn phổ rộng thì nó đã được thử nghiệm và chứng minh để bảo vệ cơ thể chống lại toàn bộ các loại tia UVA khác nhau.

Tia UVB là gì?

Ánh sáng UVB có bước sóng từ 290nm đến 320 nm, phạm vi nhỏ hơn nhiều so với ánh sáng UVA. Mặc dù không xuyên qua da như tia UVA, nhưng tia UVB rất mạnh: Nó liên quan trực tiếp đến hiện tượng cháy nắng và những thay đổi có thể nhìn thấy khác trên bề mặt da, bao gồm cả sự đổi màu. Bức xạ UVB cũng đóng một vai trò trong bệnh ung thư da.

Cũng giống như ánh sáng UVA, ánh sáng UVB cũng có mặt quanh năm, nhưng UVB phổ biến hơn ở vùng khí hậu có nắng hơn ở vùng khí hậu ít ánh nắng. Ánh sáng UVB (và ánh sáng UVA) được phản chiếu từ cát, nước và tuyết (80% tia UVB phản chiếu từ tuyết).

Khả năng gây hại của UVB phụ thuộc vào độ cao. Càng ở vị trí càng cao khả năng gây hại cũng cao hơn, đó là lý do tại sao người trượt tuyết và người leo núi cần kem chống nắng. Điều tương tự cũng đúng với ánh sáng UVA, với sự khác biệt là cường độ UVB cao hơn khi nó ở mức mạnh nhất.

Chỉ số SPF của kem chống nắng có liên quan đến việc bảo vệ khỏi tia UVB. Để đảm bảo bảo vệ đầy đủ khỏi UVA cũng như khỏi UVB, hãy tìm các loại kem chống nắng có nhãn phổ rộng, có nghĩa là chúng đã được thử nghiệm và được cấp phép.

Bảo vệ làn da của bạn khỏi tia cực tím chính là bảo vệ khỏi tác động của cả tia UVA và tia UVB. Một trong những cách hiệu quả nhất đang được dùng hiện nay là sử dụng kem chống nắng.

Mẹo sử dụng kem chống nắng bảo vệ da

Tác động của tia cực tím từ ánh nắng mặt trời tích tụ dần theo thời gian. Do đó, nên sử dụng kem chống nắng mỗi ngày, ngay cả khi trời nhiều mây. Sau đây là một số lời khuyên giúp bạn dùng sản phẩm này hiệu quả hơn:

  • Chọn kem chống nắng phổ rộng, bảo vệ chống lại cả tia UVA và UVB. Nên lựa chọn sản phẩm có khả năng chống nước và có hệ số chống nắng (SPF) từ 30 trở lên. Các loại kem chống nắng khác có thể ngăn ngừa tình trạng cháy nắng, nhưng chúng không giúp bảo vệ chống lại ung thư da.
  • Sử dụng son dưỡng môi hoặc son môi có chứa kem chống nắng với SPF ít nhất là 30.
  • Thoa một lượng vừa đủ kem chống nắng 15 đến 30 phút trước khi ra ngoài trời.
  • Thoa lại cho toàn bộ cơ thể sau mỗi 2 giờ ở ngoài trời. Nếu đang đi biển, bơi trong hồ hoặc đổ mồ hôi nhiều thì nên thoa lại kem sau mỗi 1 giờ sử dụng.
  • Kem chống nắng thông thường tốt hơn cho da khô. Còn đối với những vùng da dầu hoặc nhiều lông, dạng gel sẽ hiệu quả hơn.
  • Nên bôi sản phẩm chống nắng bất cứ khi nào ra ngoài trời nắng.
  • Không sử dụng các sản phẩm đã hết hạn sử dụng.

Một số lời khuyên bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời

  • Hạn chế phơi nắng trong khoảng từ 10:00 sáng đến 4:00 chiều vì đây là khoảng thời gian cường độ nắng mạnh nhất. Thực hiện theo quy tắc đổ bóng: nếu chiều dài bóng ngắn hơn chiều cao khi ngoài trời nắng thì nên tìm khu vực râm mát, có mái che;
  • Luôn luôn giữ trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi dưới bóng râm hoặc được bảo vệ tránh khỏi ánh nắng trực tiếp từ mặt trời;
  • Chú ý đến chỉ số UV: Cho thấy mức độ nguy hại của việc tiếp xúc với tia cực tím vào bất kỳ thời điểm cụ thể nào trong ngày. Chỉ số UV thường được trung tâm dự báo thời tiết đo được và thông báo cho toàn dân. Khi chỉ số này đạt từ 10 trở lên, nghĩa là mức độ bức xạ đang rất lớn, nên tránh ra ngoài trời;
  • Để ý các bề mặt phản chiếu như mặt nước, tuyết, cát và kính. Chúng có khả năng phản chiếu tia nắng mặt trời, vô tình gây hại cho làn da, tăng nguy cơ bị cháy nắng cũng như ung thư da;
  • Mặc quần áo bảo hộ, bao gồm các loại áo có khả năng chống nắng, như áo dài tay, áo khoác có cổ, quần dài, tối màu, mũ rộng vành để che mặt, cổ và tai. Nếu có thể, nên lựa chọn chất liệu vải chống nắng đặc biệt;
  • Đeo kính râm bảo vệ mắt. Lựa chọn chất liệu tròng kính có khả năng chống nắng, độ hấp thụ tia cực tím từ 99 – 100% sẽ bảo vệ tốt nhất cho mắt và vùng da xung quanh
  • Bổ sung hoa quả tươi giàu vitamin C, giúp hạn chế tác động có hại từ tia cực tím;
  • Nên chọn son môi Organic hàng ngày để xinh đẹp nhưng vẫn an toàn cho đôi môi
  • Nhận biết tác dụng phụ của một số thuốc khiến cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời. Các thuốc này bao gồm một số loại kháng sinh, thuốc chống viêm, thuốc kháng nấm, thuốc trị tăng huyết áp và một số loại thuốc hóa trị.
  • Tránh tắm nắng khi ngoài trời đã nắng gắt. Ngoài ra, không nên sử dụng đèn mặt trời, giường nằm tắm nắng hoặc các dịch vụ làm cho da rám nắng bằng cách sử dụng ánh sáng cường độ cao.
  • Sử dụng kem chống nắng đều đặn mỗi khi ra ngoài, ngay cả khi trời nhiều mây. Tia cực tím có thể xuyên qua mây và qua các loại cửa kính.
  • Sử dụng son dưỡng môi hoặc son môi có chứa chất chống nắng có chỉ số SPF ít nhất là 30.

Có thể là hình ảnh về mỹ phẩm

 

 

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.